Định lượng
Backtest và giao dịch thật: vì sao kết quả quá khứ thường đẹp hơn
Backtest là gì, 5 lý do kết quả kiểm thử quá khứ thường đẹp hơn giao dịch thật (overfitting, phí, trượt giá, thiên lệch dữ liệu, đổi trạng thái thị trường) và cách đọc một báo cáo backtest.
Mục lục bài viết
Backtest là chạy một chiến lược trên dữ liệu giá quá khứ để xem nó "lẽ ra" đã lãi lỗ thế nào. Đây là bước không thể thiếu khi xây hệ thống định lượng, nhưng cũng là nơi dễ tự lừa mình nhất.
5 lý do backtest đẹp hơn thực tế
1. Overfitting: khớp quá mức với quá khứ
Càng thêm nhiều tham số và tinh chỉnh, chiến lược càng "học thuộc" dữ liệu cũ. Kết quả backtest rất đẹp, nhưng gặp dữ liệu mới thì kém hẳn. Dấu hiệu: chiến lược có quá nhiều điều kiện, hoặc chỉ hoạt động với một bộ tham số rất cụ thể.
2. Bỏ qua phí giao dịch
Với chiến lược giao dịch nhiều lệnh, phí có thể ăn mất phần lớn lợi nhuận. Một backtest không tính phí gần như vô nghĩa với hệ thống tần suất cao.
3. Trượt giá
Backtest giả định lệnh khớp đúng giá mong muốn. Thực tế, khi thị trường biến động mạnh hoặc thanh khoản thấp, giá khớp có thể tệ hơn đáng kể.
4. Thiên lệch dữ liệu
- Nhìn trước tương lai (look-ahead bias): vô tình dùng thông tin chưa có tại thời điểm ra quyết định, như giá đóng cửa của nến đang chạy.
- Chọn giai đoạn thuận lợi: chỉ test trong giai đoạn thị trường hợp với chiến lược.
5. Thị trường đổi trạng thái
Chiến lược theo xu hướng sống tốt khi thị trường có xu hướng, nhưng chịu lỗ liên tục khi thị trường đi ngang, và ngược lại.
Cách đọc một báo cáo backtest
| Câu hỏi | Vì sao |
|---|---|
| Giai đoạn bao lâu, có qua biến động mạnh không? | Vài tháng thuận lợi chưa đủ để kết luận |
| Bao nhiêu lệnh? | Ít lệnh thì kết quả dễ do may rủi |
| Đã tính phí và trượt giá chưa? | Thiếu hai yếu tố này, kết quả bị thổi phồng |
| Có kiểm tra ngoài mẫu (out-of-sample) không? | Chạy trên dữ liệu không dùng để tinh chỉnh |
| Sụt giảm tối đa và chuỗi thua dài nhất? | Cho biết "cơn đau" thật sự |
Từ backtest đến tiền thật
- BacktestKiểm thử trên dữ liệu quá khứ, có phí và trượt giá
- Ngoài mẫuChạy trên dữ liệu chưa dùng để tinh chỉnh
- Theo dõi thậtChạy với vốn nhỏ hoặc tài khoản thử, ghi nhận đầy đủ
- Tăng dầnChỉ tăng vốn khi kết quả thật khớp kỳ vọng
Tác giả
Trịnh Xuân Tứ
AI & Fintech Maker